Otel havuzu rehberi: bone, duş, mayo ve havuz adabı

Otel spasındaki havuzu ilk kez kullanacaksanız aklınızdaki sorular büyük ihtimalle aynıdır: duş şart mı, bone olmazsa ne olur, ne giyilir, çocukla girilir mi? Bu rehber "suya girmeden önceki beş dakikayı" anlatıyor. Yönetmeliğin gerçekten ne dediğini, tesislerin kendi koyduğu kuralları ve havuzu herkes için keyifli kılan küçük alışkanlıkları ayrı ayrı ele alıyoruz. Havuzu olan şubelerimizi ve kullanım koşullarını havuzlarımız ve kullanım koşulları sayfasında bulabilirsiniz.

Yönetmelik havuz kullanıcısı için ne diyor?

Türkiye'de ticari olarak işletilen havuzlar, Sağlık Bakanlığı'nın Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Hakkında Yönetmeliği'ne tabidir (Resmî Gazete, 6 Mart 2011; bazı maddeleri 15 Aralık 2011'de değişti). Yönetmeliğin amacı, açık ve kapalı havuzlarla suyunun hijyen şartlarını ve su kalitesinin denetimini düzenlemektir. Sağlık amaçlı kaplıca ve mineralli su havuzları kapsam dışındadır.

Misafiri doğrudan ilgilendiren hükümler kısadır:

• Mayo ve duş (md. 8/1-c): "Kullanıcıların yüzme havuzuna mayoyla girmeleri sağlanır. Tesislerde, bütün kullanıcıların, yüzme havuzuna girmeden önce duş alabilmelerini ve ayak dezenfeksiyonu yapabilmelerini sağlayacak düzenleme yapılır."
• Cankurtaran (md. 8/1-a): İşletme; mesul müdür, havuz suyu operatörü ve sertifikalı cankurtaran istihdam etmek zorundadır.
• Uyarı levhaları (md. 8/1-d): Tesiste uyulacak kurallar ve olası tehlikeler, kolayca görülüp okunabilecek levhalarla duyurulur.
• Kışın ısıtma (md. 8/1-ğ): Kapalı havuz, soyunma ve giyinme yerleriyle birlikte kış aylarında ısıtılır.
• Çocuk havuzu (md. 9): Çocuk havuzunun derinliği 50 santimetreyi geçemez ve büyüklerin havuzundan ayrı olur.
• Soyunma ve duş (md. 10): Duş yerleri, tuvaletler ve soyunma yerleri kadın ve erkek için ayrı düzenlenir; duş suyunun sıcaklığı ayarlanabilir olmalıdır ve en az yirmi kişiye bir duş düşmelidir.

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü'nün havuz suları sayfası, havuz suyunun il sağlık müdürlüklerince her ay denetlendiğini ve klor, pH ve sıcaklık değerlerinin günde en az üç kez ölçüldüğünü belirtir. Kısacası, suyun güvenliği işletmenin sorumluluğundadır; misafirden beklenen, suya temiz girmesidir.

Yönetmelikte olanla tesis kuralını ayırmak

Mayo ve duş yönetmelikten gelir. Bone, terlik, havuz saatleri, çocuk yaşı, dışarıdan gelen misafirin kabulü gibi konular ise tesisin kendi kuralıdır ve otelden otele değişir. Bu yüzden "bone zorunlu mu?" sorusunun dürüst cevabı "yasa gereği değil, ama tesis istiyorsa evet" olur. Kuralları genellikle havuz girişindeki levhada görürsünüz; görmediyseniz cankurtarana ya da resepsiyona sormak en kolayıdır.

Havuza girmeden önce: altı adım

Aşağıdaki sıra, soyunma odasından havuz kenarına kadar geçen birkaç dakikayı düzenler.

1. Duş alın. Sabunlu, kısa bir duş yeterlidir. Saçınızı da ıslatın; ıslak saç, boneyi takmayı kolaylaştırır.
2. Ayak dezenfeksiyon alanından geçin. Soyunma odasıyla havuz arasında bir ayak havuzu ya da ayak duşu varsa içinden geçin. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), dışarının kiriyle havuz arasında mutlaka bir bariyer olması gerektiğini belirtir.
3. Boneyi takın. Tesis istiyorsa zorunludur; istemiyorsa da uzun saç için önerilir.
4. Makyajı ve yağlı kremleri silin. WHO'nun havuz rehberi, havuz öncesi duşun kozmetik ve güneş yağı kalıntılarını da uzaklaştırdığını yazar.
5. Takıları ve saati çıkarın. Kaybolma riski bir yana, kenarı sivri takılar başkasına da zarar verebilir. Değerli eşyanızı dolapta bırakın.
6. Tuvaleti kullanın. CDC, suya girmeden önce ve yüzerken her saat tuvalet molası vermeyi önerir. Bu, çocuklu aileler için özellikle önemlidir.

Havuza girmeden önce neden duş alınır?

Havuz suyunu temiz tutan klor (ya da brom), suya giren her şeyle tepkimeye girer. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), ter, kir, yağ, deodorant ve makyajın klorla birleştiğinde kloramin denen bileşikleri oluşturduğunu, bunların da gözleri ve solunum yollarını tahriş edebildiğini anlatır. Kapalı havuzlarda bu bileşikler havaya da geçebilir; çünkü kapalı alanlar açık havuzlar kadar kolay havalanmaz.

CDC'nin önerisi basittir: bir dakikalık duş, vücuttaki kirin ve yağın çoğunu uzaklaştırır. Böylece klor, mikroplarla uğraşmak için suda kalır. WHO da aynı noktadan yola çıkar: havuz öncesi duşun yaygın olduğu yerlerde su daha temizdir, daha az kimyasalla dezenfekte edilir ve içinde yüzmek daha hoştur.

Kapalı havuzlarda hissedilen keskin koku ve gözlerdeki yanma da bu tepkimelerin ürünleriyle ilişkilidir. Yani duşa ayırdığınız bir dakika, havuzdaki herkesin gözüne ve burnuna yapılmış küçük bir iyiliktir.

Havuzda bone takmak zorunlu mu, neden takılır?

Bone, Türkiye'deki havuz yönetmeliğinde geçmez; kuralı tesis koyar. Pek çok otel ve spor tesisi boneyi zorunlu tutar, bazıları yalnızca uzun saçlılardan ister, bazıları hiç istemez. Gideceğiniz şubenin kuralını rezervasyon sırasında sorun.

Tesislerin bone istemesinin birkaç gerekçesi vardır:

• Hijyen ve filtre: Dökülen saç ve saçtaki ürün kalıntıları suya ve filtre sistemine karışır. Bone bunu azaltır.
• Güvenlik: WHO'nun havuz rehberi, saçın havuz dibindeki emiş ağızlarına takılmasını önleyen önlemler arasında "bone takmak"ı da sayar.
• Saç bakımı: Bone, saçın klorlu suyla temasını tamamen kesmese de azaltır.

Bone nasıl takılır?

Silikon bone en kolay takılanıdır. İki elinizi bonenin içine sokup gerin, alından başlayarak ensenize doğru geçirin, ardından kulak hizasını düzeltin. Uzun saçınızı önce ense hizasında topuz yapmak, boneyi ıslak saçla takmak ve tokaları önceden çıkarmak işi kolaylaştırır. Kumaş (lycra) boneler daha rahattır ama saçı daha az korur; silikon boneler daha sıkıdır ama suyu daha iyi tutar.

Bone yerine ne kullanılabilir?

Tesis bone istiyorsa yerine geçen şey genellikle yine bir bonedir: lycra, silikon ya da uzun saç için hacimli modeller. Bazı tesisler tek kullanımlık bone satar ya da verir; bunu da önceden sorun. Saçı tamamen örten bir mayo başlığı (örneğin haşema takımının başlığı) kabul ediliyor mu, bu tesisin kararıdır.

Havuzda ne giyilir, iç çamaşırıyla girilir mi?

Yönetmelik açıktır: havuza mayoyla girilir. Mayo, bikini ya da yüzme şortu yüzmek için tasarlanmış, havuz suyuna uygun kumaştan giysilerdir. İç çamaşırı, günlük şort, tişört ya da tayt havuz kıyafeti sayılmaz; hem hijyen hem de sudaki lif ve boya kalıntısı bu kuralın nedenidir.

Kapalı mayo, uzun kollu mayo ve haşema gibi tesettüre uygun yüzme kıyafetlerinin kabulü tesis kuralına bağlıdır. Haşema kullanacaksanız ve kadınlara ayrılmış havuz saatleri arıyorsanız, bunu rezervasyon sırasında şubeye sorun.

Yanınıza almanız gerekenler:

Hamamı ve masajı da aynı ziyarete ekleyecekseniz hazırlık listesini hamama giderken ne alınır yazımızda ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Havuza girmeden önce krem ya da güneş kremi sürülür mü?

Kapalı havuzda güneş kremine ihtiyaç yoktur; vücut losyonu ve yağlı kremler de suya girmeden önce duşla temizlenmelidir. WHO'nun havuz rehberi, havuz öncesi duşun kozmetiklerin ve güneş yağlarının kalıntılarını uzaklaştırdığını özellikle belirtir.

Açık havuzda ise güneş koruması sizin cildinizle ilgili bir karardır. Kremi suya girmeden epey önce sürmek ve havuz kenarındaki duşla fazlasını almak, hem sizin hem suyun lehinedir. Tesisin bu konuda bir kuralı varsa levhada ya da cankurtaranda bulursunuz.

Yemekten sonra havuza girilir mi?

"Yemekten sonra yarım saat bekle" uyarısını hepimiz duyduk. Amerikan Kızılhaçı Bilimsel Danışma Kurulu'nun 2011'de yayımlanan incelemesi, yemekten sonra yüzmenin boğulma riskini artırdığını gösteren bir kanıt bulmamış ve bu uyarıyı bir efsane olarak değerlendirmiştir.

Bu, ağır bir yemeğin hemen ardından havuza atlamanın en rahat seçim olduğu anlamına gelmez. Tok karınla yüzmek bazı insanlar için rahatsız edicidir. Pratik kural basit: Ağır bir yemekten sonra kendinizi rahat hissedene kadar bekleyin, hafif bir atıştırmalıktan sonra beklemeniz gerekmez. Alkol ise ayrı bir konudur; WHO, havuz ve benzeri ortamlarda boğulmayı önleyen önlemler arasında alkolün kısıtlanmasını sayar.

Havuz adabı: yazılı olmayan kurallar

Otel spasındaki havuz çoğu zaman yüzmekten çok dinlenmek için kullanılır. Bu yüzden belediye havuzunun hareketli ortamından farklı bir ritmi vardır.

• Sessizlik: Konuşmayı alçak sesle yapın; spa havuzunu bir kütüphanenin okuma salonu gibi düşünün.
• Şerit ve yön: Şeritli havuzda hızınıza uygun şeridi seçin ve şeridin yönüne uyun; yön levhada yazmıyorsa cankurtarana sorun. Şerit yoksa duvar dibinde dinlenenlerin önünü kesmeyin.
• Telefon ve fotoğraf: Havuz alanında başkalarının görüntüsünü çekmek mahremiyet ihlalidir. Telefonu dolapta bırakmak hem en saygılı hem de en dinlendirici seçimdir.
• Cam yok: Havuz kenarına cam bardak ve şişe getirilmez; kırılan cam ıslak zeminde fark edilmez.
• Atlamak ve dalmak: Yönetmelik, dalış için yeterli derinlik yoksa her türlü dalışın yasak olduğunu söyler (md. 11). Otel havuzlarının çoğu dalış için tasarlanmamıştır.
• Şezlong: Havlunuzla saatlerce yer ayırmak yerine kullandığınız kadar alan tutun.
• Kurallar levhada: Yönetmelik uyarı levhasını zorunlu tutar. İlk kez gittiğiniz havuzda levhayı bir kez okumak, kafanızdaki soruların çoğunu cevaplar.

Otel havuzuna çocukla girilir mi?

Otel havuzunda çocukların hangi saatlerde ve hangi yaştan itibaren kabul edildiği otelin kararıdır. Spa alanındaki havuzlar ise çoğu zaman yetişkinlere ayrılır ya da belli saatlerde çocuk kabul eder. Gideceğiniz şubenin kuralını rezervasyondan önce sorun.

Bilinmesi gereken birkaç sabit nokta var:

• Masaj salonu kuralı: Masaj salonlarına ilişkin ruhsat yönetmeliği, 18 yaş altına masaj hizmeti verilmesini yasaklar. Bu kural masaj içindir; havuz için geçerli kural şubeye göre değişir.
• Çocuk havuzu ayrıdır: Yönetmelik, çocuk havuzunun büyüklerin havuzundan ayrı olmasını ve derinliğinin 50 santimetreyi geçmemesini şart koşar.
• Gözetim: CDC, çocukların suda her an gözetim altında tutulmasını ister; çocuklar saniyeler içinde ve sessizce boğulabilir. Cankurtaranın varlığı ebeveynin gözetiminin yerini tutmaz.
• Tuvalet molası: Küçük çocuklarla saatte bir tuvalet molası verin; bezli çocuklar için yüzme bezi kullanın ve bezi havuzdan uzakta değiştirin.

Kapalı havuzda göz, kulak ve cilt için pratik notlar

Kapalı havuzdan sonra gözlerde kızarıklık ya da yanma hissi sık rastlanan bir durumdur. CDC bunun nedenini klorun kendisine değil, klorun ter, idrar ve kozmetiklerle birleşerek oluşturduğu kloraminlere bağlar. Siz bu konuda iki şey yapabilirsiniz: suya duş alarak girmek ve yüzücü gözlüğü takmak. Havuzda keskin bir kimyasal koku ya da gözle görülür bir kirlilik fark ederseniz, CDC'nin önerdiği gibi bunu görevliye bildirin.

Kulak için CDC'nin önerisi kısadır: havuzdan sonra kulaklarınızı iyice kurulayın. Kulak tıkacı kullanıp kullanmamak kişisel bir tercihtir. Cilt için havuz sonrası ılık bir duş ve alıştığınız nemlendirici yeterlidir.

Açık yarası olanlar için CDC, yarayı su geçirmez bir bantla kapatmayı ya da yara iyileşene kadar havuza girmemeyi önerir. İshal geçiriyorsanız havuza girmeyin. Havuzdan sonra kulakta, gözde ya da ciltte süren bir şikâyetiniz olursa kendi kendinize yorumlamayın, doktora başvurun.

Regl döneminde havuza girilir mi?

Regl döneminde havuza girmek kişisel bir karardır. Doktorlar tarafından gözden geçirilen Nemours KidsHealth içeriği, pek çok kişinin özellikle spor yaparken ve yüzerken tamponu pede göre daha pratik bulduğunu yazar; adet kabı da bir başka seçenektir. Tamponu ya da adet kabını suya girmeden önce yerleştirmek ve havuzdan sonra değiştirmek pratik bir alışkanlıktır. Dönemle ilgili ağrı ya da başka bir şikâyetiniz varsa doktorunuza danışın.

Havuzdan sonra: duş, sauna ve hamam sırası

Havuzdan çıkınca kısa bir duş, klorlu suyu cildinizden ve saçınızdan alır. Spa gününüz devam edecekse sıra genellikle şöyle kurulur: havuz, duş, ardından ısı alanları. Sauna, buhar odası ve hamam arasındaki farkları ve hangi sırayla kullanılacaklarını sauna, buhar odası ve hamam farkı yazımızda anlattık.

Masaj da planınızdaysa, havuzu masajdan önce mi sonra mı kullanacağınızı ve masaja ne giyeceğinizi masaja giderken ne giyilir rehberimizde bulabilirsiniz. Spa ziyaretinin tamamını kapıdan dinlenme odasına kadar adım adım görmek isterseniz otel spasına ilk kez gitmek yazımız iyi bir başlangıçtır. Aynı gün spor salonunu da kullanacaksanız spor salonuna ilk kez gitmek rehberimiz çantadan antrenman sonrasına kadar her adımı anlatır.

Kapalı havuz kışın açık mı?

Yönetmelik, kapalı havuzun soyunma ve giyinme yerleriyle birlikte kış aylarında ısıtılmasını şart koşar. Yani kapalı havuz, mevsimden bağımsız kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bakım günleri, yıllık temizlik (yönetmeliğe göre havuz suyu yılda en az bir kez boşaltılır) ve otelin kendi takvimi ise kapanmalara yol açabilir. Kış aylarında gitmeyi planlıyorsanız havuzun açık olup olmadığını ve saatlerini şubeye sorun.

Beatus şubelerinde havuz

10 şubemizden yedisinde havuz bulunur; Harbiye ve Euro Park şubelerimizde havuz yoktur. Burgu Arjaan şubemiz için havuz kullanımını şubeye sorun.

• Osmanbey: Ramada Plaza şubemizde çatı katında, tavanı açılıp kapanan havuz.
• Bağcılar: Wanda Vista ve The G Hotels şubelerimizde açık ve kapalı havuz.
• Sapanca: Wellwood Sapanca şubemizde açık havuz.
• Trabzon: Radisson Blu Trabzon şubemizde açık ve kapalı yüzme havuzu, sauna ve hamam bulunur.
• Uzungöl: Flora Uzungöl Resort Hotel'deki şubemizde kapalı yüzme havuzu bulunur; şube sezonluk çalışır.
• Ordu: Ordu'daki denize bakan havuzumuz, Radisson Blu Hotel Ordu'daki spamızda kapalı bir havuzdur.

Şubeleri bölgeye göre İstanbul'daki spa şubelerimiz ve Karadeniz'deki şubelerimiz sayfalarında bulabilirsiniz. Havuzun kullanım koşulları için şubeyi seçip doğrudan sorun.

Her şube için sorulması gereken sorular aynıdır: Havuz bugün açık mı? Bone gerekiyor mu? Haşema kabul ediliyor mu? Otelde kalmayan misafir için günlük havuz kullanımı nasıl? Çocuklar hangi saatlerde kabul ediliyor? Bu soruları rezervasyon mesajınıza eklerseniz, şubeye vardığınızda yalnızca yüzmek kalır.