Trabzon'a ne zaman gidilir? Mevsimlere göre
Trabzon'u planlarken önce yağmuru hesaba katmak gerekir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün 1927–2025 dönemine ait Trabzon istasyonu ortalamalarına göre şehirde her ay 7 ile 13 arasında yağışlı gün görülür. Bu aylık ortalamalar toplandığında yılda yaklaşık 130 yağışlı gün eder. Yağmur, Karadeniz'in yeşilini besleyen şeydir. Bu yüzden bir gezi planı her gün için kapalı mekânda bir alternatif barındırmalıdır.
| Ay | Ortalama sıcaklık (°C) | Ortalama yağışlı gün | Aylık toplam yağış (mm) |
|---|---|---|---|
| Ocak | 7,6 | 11,8 | 82,8 |
| Nisan | 11,8 | 12,5 | 57,0 |
| Temmuz | 23,1 | 7,7 | 36,6 |
| Ağustos | 23,5 | 8,3 | 47,8 |
| Ekim | 16,7 | 11,8 | 113,4 |
| Aralık | 9,6 | 11,9 | 85,3 |
Kaynak: MGM, Trabzon il istatistikleri (1927–2025). Değerler sahil istasyonuna aittir. Uzungöl ve yaylalar daha yüksekte olduğu için daha serin geçer.
Yaz (haziran–ağustos)
Yayla mevsimidir. Temmuz ve ağustos, uzun yıllar ortalamasında yağışlı gün sayısının en düşük olduğu aylardır. Yayla şenlikleri de bu aylarda yapılır. Valiliğin envanterine göre Hıdırnebi şenliği her yıl 20 Temmuz'da başlar ve üç gün sürer. Kalabalık da bu dönemde artar. Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü verilerini aktaran Anadolu Ajansı'na göre 2025'te kente 808.009 yabancı ziyaretçi gelmiştir. Suudi Arabistan 442.064 ziyaretçiyle ilk sıradadır. Sümela, Uzungöl ve yaylalar yazın en yoğun saatlerini yaşar. Rotayı sabah erken başlatmak bu yüzden önemlidir.
İlkbahar ve sonbahar
Mayıs, haziran başı ve eylül, kalabalıkla hava arasında dengeli aylardır. Ekim ise uzun yıllar ortalamasında en yağışlı aydır (113,4 mm). Bu ayda gidiyorsanız her gün için bir "yağmur planı" hazırlayın. Bu yazının "Yağmurlu günde Trabzon" bölümü bunun içindir.
Kış
Sahilde kış görece ılıktır. Ocak ortalaması 7,6 °C'dir. Kar daha çok yüksek kesimlerde görülür. Yaylalara ve Uzungöl'e çıkacaksanız yol durumunu Karayolları'nın 159 numaralı danışma hattından ya da günlük yol durumu bülteninden kontrol edin. Aracınızda kış lastiği ve zincir bulundurun. Kışın şehir planı kısalır, akşamlar uzar. Hamam ve sauna gibi sıcak bir mola kışın daha da anlamlı hâle gelir.
Trabzon gezilecek yerler sırayla: 1. gün, şehir
Birinci gün yürüyüş ve kısa araç geçişleriyle şehrin tarihi katmanlarını dolaşır. Sıra, ışığa ve kalabalığa göre kurgulanmıştır: sabah sahilde, öğlen merkezde, akşamüstü tepede.
Sabah: Ayasofya Camii
Kültür Portalı'na göre yapı, Trabzon İmparatorluğu döneminde I. Manuel Komnenos zamanında, 1250–1260 yılları arasında kilise olarak inşa edildi. Geç Bizans kilise mimarisinin örneklerinden biridir. Fatih Sultan Mehmet'in Trabzon'u almasından sonra camiye çevrildi. 1966'da restore edilip müze oldu, 2013'ten beri yeniden cami olarak kullanılıyor. Kubbedeki Pantokrator İsa tasviri ve İncil sahnelerini anlatan freskler, 1957–1961 yıllarında Edinburgh Üniversitesi'ne bağlı Russell Trust ekibince temizlenerek gün yüzüne çıkarıldı.
Pratik not: Yapı bugün ibadete açık bir camidir. Namaz vakitlerinin dışında gidin, kıyafetinizi buna göre seçin. Kadın ziyaretçiler için başörtüsü yanınızda bulunsun. Kültür Portalı'na göre cami sahil şeridinde, ana meydana yaklaşık 3 km uzaklıktadır. Dolmuş ve belediye otobüsüyle ulaşılabilir.
Öğleye doğru: Trabzon Müzesi (Kostaki Konağı) ve Uzun Sokak
Meydan'a döndüğünüzde Uzun Sokak'ın yakınındaki Kostaki Konağı'na uğrayın. Kültür ve Turizm Bakanlığı müze kaydına göre konak 1898–1913 yılları arasında banker Kostaki Teophylaktos için İtalyan mimarlarca yapıldı. Atatürk 1924'teki ilk Trabzon ziyaretinde 15–17 Eylül tarihlerinde eşi Latife Hanım'la burada kaldı. Bina 22 Nisan 2001'de Trabzon Müzesi olarak açıldı. Bodrum kattaki arkeoloji bölümü, bu yazının geri kalanında göreceğiniz yerlerin tarihine iyi bir giriştir. Bakanlığın duyurusuna göre müze 09.00–18.00 arasında açıktır.
Ardından Uzun Sokak boyunca Meydan Parkı'na yürüyün. Burası şehrin yaşayan merkezidir: çay bahçeleri, fırınlar, kalabalık. Öğle yemeğini burada yiyebilirsiniz. Ne yiyeceğinizi aşağıdaki "Trabzon'da ne yenir?" bölümü anlatıyor.
Öğleden sonra: Atatürk Köşkü
Köşk, şehrin yukarısında Soğuksu mevkiinde, çam ağaçlarıyla çevrili bir bahçenin içindedir. Kültür Portalı'na göre Trabzonlu banker Konstantin Kabayanidis tarafından yazlık olarak yaptırıldı. Avrupa Rönesans mimarisinin izlerini taşır. Atatürk 1930'da ve Haziran 1937'de burada kaldı. 1937'deki ziyaretinde, 11 Haziran'da mal varlığını millete bağışlama kararını burada aldı. Köşk 1943'te müze olarak ziyarete açıldı. Kalabalığın en çok ilgi gösterdiği yerlerden biridir. Anadolu Ajansı'nın aktardığı il verisine göre 2025'te 373.920 kişi ziyaret etti. Bahçede biraz oturmak için zaman ayırın.
Akşamüstü: Boztepe'de gün batımı
Boztepe şehrin üstündeki tepedir. Seyir terasları ve çay bahçeleriyle Trabzon'un hem limanını hem kıyı şeridini aynı karede gösterir. Merkeze yakındır. Dolmuşla ya da araçla kısa sürede çıkılır. Güneşin batıdan, denizin üstünden çekilişini izlemek için batıdan bir saat önce yukarıda olun. Bulutlu günlerde bile şehir ışıklarının yanışı bekleneni verir.
Akşam: Boztepe'de hamam
Gün boyu yokuş inip çıktıktan sonra hamam ya da kısa bir masaj, günü kapatmanın sakin bir yoludur. Trabzon şubemiz, Boztepe'de Radisson Blu Hotel Trabzon'un içindedir. Mavi çinili bir Türk hamamı ve çift masaj odası vardır. Ayrıntılar aşağıdaki "Trabzon'da hamam ve masaj" bölümünde.
2. gün: Sümela Manastırı ve Altındere Vadisi
İkinci gün şehirden çıkar. Sümela Manastırı, Maçka ilçesi sınırlarındaki Altındere Vadisi Milli Parkı'nın içindedir. Vadi 1987'de milli park ilan edildi. Mehmet Zaman'ın Sümela üzerine yaptığı coğrafi çalışmaya göre manastır Maçka'ya 17 km, Trabzon'a 47 km uzaklıktadır. Yaklaşık 1.300 m yükseklikte, vadi tabanından 300 metre kadar yukarıda, sarp bir kayalığın ortasındaki doğal bir oyuğa kurulmuştur.
Sümela'nın hikâyesi
Müze kaydına göre manastırın temelleri Bizans İmparatoru I. Theodosius döneminde (375–395) Atinalı iki rahip, Barnabas ve Sophronios tarafından atıldı. Bugün gördüğümüz yapı topluluğunun asıl kurucusu, fresklerde de anılan Trabzon İmparatoru III. Aleksios'tur (1349–1390). Osmanlı döneminde ferman ve bağışlarla korundu. 18. yüzyılda onarıldı ve freskler yenilendi, 19. yüzyılda yeni yapılarla en parlak dönemini yaşadı. 1923'teki nüfus mübadelesiyle boşaltıldı. Eylül 2015'te başlayan kapsamlı restorasyonda kayalardan 4.000 ton taş temizlendi ve 300 metrelik yeni bir yürüyüş yolu yapıldı. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün duyurusuna göre manastır 1 Temmuz 2021'de resmî açılışla yeniden ziyarete açıldı. Sümela, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir.
Ziyaret için pratik adımlar
- Saatleri sabah kontrol edin. Müze kaydında, bu yazının tarihinde, açılış 08.00, kapanış 17.00 ve gişenin kapanışı 16.30 olarak görünüyor. Saatler mevsime göre değişebildiği için yola çıkmadan muze.gov.tr'yi kontrol edin.
- Erken çıkın. Sümela, il verisine göre 2025'te 514.596 ziyaretçiyle kentin en çok ziyaret edilen yeriydi. Açılış saatine yakın varmak, dar yürüyüş yolunda sıkışmamak demektir.
- Yürüyüşe hazır olun. Otoparktan manastıra orman içinden, eğimli bir yolla çıkılır. Kaymayan tabanlı ayakkabı ve yağmurluk yanınızda olsun.
- Kartınızı alın. Müze Kart, T.C. vatandaşları için geçerlidir.
- Zaman ayırın. Yol, yürüyüş ve gezi birlikte yarım gün eder. Öğleden sonrayı vadide acele etmeden geçirin.
Dönüş yolunda: Hamsiköy
Sümela'dan Maçka'ya inip Zigana yönüne kısa bir sapma yaparsanız Hamsiköy'e varırsınız. Hamsiköy sütlacı 2017'de Maçka Esnaf ve Sanatkârlar Odası adına coğrafi işaretle tescil edildi. Sütlacın kendisi kadar köyün havası da yolu uzatmaya değer.
Akşam: masaj
Vadide geçen bir günün ardından akşam masajı, ayaklarınızın ve sırtınızın dinlendiği bir saattir. Ne beklemeniz gerektiğini masaj seçeneklerimizin açıklamalarından okuyabilirsiniz. Daha yavaş ritimli bir seans ile odaklı baskıyla çalışan bir seans arasındaki fark, o akşam ne istediğinize bağlıdır. İki kişi seyahat ediyorsanız çift masajı rehberimiz aynı odada iki seansın nasıl ilerlediğini anlatıyor.
Sümela ve Uzungöl aynı gün olur mu?
Kâğıt üstünde olur, pratikte yorucudur. Sümela Trabzon'un güneyinde, Maçka yönündedir. Uzungöl ise doğuda, Çaykara'dadır. Kültür Portalı ve Trabzon Valiliği'ne göre Uzungöl Trabzon'a 99 km, Çaykara'ya 19 km uzaklıktadır. İki yer aynı yol üzerinde değildir. İkisini bir güne sığdırırsanız gününüzün büyük kısmı araçta geçer, Sümela'nın gişe saatine yetişme telaşı da cabası.
| Plan | Uygun olduğu durum | Dikkat |
|---|---|---|
| Uzungöl'e günübirlik | Takviminiz sıkışıksa, yaz ve sonbaharda | Gidiş-dönüş uzun bir yol demektir. Sabah çok erken çıkın, karanlıkta virajlı yolda kalmayın |
| Uzungöl'de bir gece | Göl çevresi yürüyüşü ve yaylalar için zaman istiyorsanız | Göl sabahları çok daha sakindir. Akşam otelde dinlenme fırsatı olur |
| Sümela + Uzungöl aynı gün | Önerilmez | İki ayrı yön. Gişe saati ve karanlık sınırlar |
Bizim önerimiz, Uzungöl için üçüncü bir gün, mümkünse bir gece ayırmaktır. Uzungöl'ün mevsimlerini, yaylalarını ve kış yolculuğunu ayrıntılı olarak Uzungöl rehberimizde anlattık. Gölde kalırsanız Flora Uzungöl Resort Hotel içindeki şubemizde hamam, sauna, buhar odası ve masaj aynı çatı altındadır.
Trabzon yaylaları: Ayder değil, Trabzon'un kendi yaylaları
"Karadeniz yaylası" denince akla çoğu zaman Rize'deki Ayder gelir. Oysa Trabzon'un kendi yaylaları da yarım ya da tam günlük bir kaçamak için yeterlidir. Aşağıdaki bilgiler Trabzon Valiliği'nin yayla envanterinden alınmıştır.
| Yayla | İlçe | Yükseklik | Ulaşım (Valilik envanteri) |
|---|---|---|---|
| Hıdırnebi | Akçaabat | 1.742 m | Akçaabat–Düzköy yolunun 12. km'sinden batıya 10 km toprak yol. Kuruçam'la arasında 1 km var. Valiliğe göre iki yaylaya da yıl boyu ulaşılır |
| Kayabaşı | Akçaabat | 1.800 m | Akçaabat Işıklar'dan 16 km asfalt yol (İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü) |
| Kadırga | Tonya | 2.300 m | Tonya'ya 24 km. Ağaç sınırının üstündedir, temmuzda büyük bir şenliğe ev sahipliği yapar |
| Sultanmurat | Çaykara | 2.000 m | Trabzon–Çaykara–Ataköy yolu üzerinden yaklaşık 105 km |
| Kiraz (Maçka) | Maçka | 1.850 m | Maçka'dan 22 km asfalt, ardından 7 km toprak yol |
| Çakırgöl | Maçka | 2.500 m | Altındere Vadisi Milli Parkı üzerinden 20 km toprak yol |
Hangisi kime uygun?
- Şehre yakın, kısa bir kaçamak: Hıdırnebi ve Kayabaşı. Hıdırnebi Tepesi doğal bir seyir terası gibidir. Kayabaşı ise köknar ormanı ve yürüyüş parkurlarıyla bilinir.
- Şenlik görmek isteyenler: Temmuz. Hıdırnebi şenliği 20 Temmuz'da başlar. Kadırga ve Sis Dağı şenlikleri de temmuzdadır.
- Gerçek bir dağ günü: Kadırga, Çakırgöl. Toprak yol, değişken hava ve uzun mesafe demektir. Yerel bir rehberle ya da yolu bilen bir sürücüyle gidin.
Yaylada hava sahilden çok farklıdır. Yazın bile sis ve serin rüzgâr beklenmedik anda gelir. Katmanlı giyinin, yağmurluk ve yedek çorap alın. Toprak yollar yağmurdan sonra kayganlaşır. Kiralık araçla gidecekseniz aracın bu yollara uygun olup olmadığını önceden sorun.
Trabzon'da ne yenir?
Trabzon mutfağının birkaç ürünü resmî olarak tescillidir. Bu, nereden geldiklerinin ve nasıl yapıldıklarının kayıt altında olduğu anlamına gelir.
- Kuymak: Mısır unu, tereyağı ve peynirle yapılan sıcak bir kahvaltı yemeğidir. "Trabzon kuymağı" Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası'nın başvurusuyla 5 Kasım 2024'te coğrafi işaret aldı. Trabzon Büyükşehir Belediyesi'nin haberine göre bu, ilin 13. coğrafi işaretiydi. GoTürkiye de Trabzon'dan kuymaklı kahvaltı yapmadan ayrılmamayı öneriyor. Yayla ya da vadi gününe başlamak için iyi bir kahvaltıdır.
- Akçaabat köftesi: Akçaabat'ın odun ateşli ocaklarında pişirilen köftedir. Coğrafi işaretli bir lezzettir.
- Vakfıkebir ekmeği: İri, kalın kabuklu köy ekmeğidir ve coğrafi işaretlidir.
- Hamsiköy sütlacı: Sümela dönüşünün tatlısıdır (2017).
- Hamsi: Karadeniz'in kış balığıdır. Yazın gidiyorsanız menüde görmeyebilirsiniz, bu normaldir.
Sofrada bir not: Karadeniz kahvaltısı ve kuymak doyurucudur. Hamama ya da masaja gidecekseniz ağır bir yemekten hemen sonra değil, bir iki saat ara verdikten sonra gidin.
Yağmurlu günde Trabzon'da ne yapılır?
Yağmur Trabzon'un gerçeğidir. Planı bozmaz, yalnızca sırasını değiştirir.
- Müzeler: Trabzon Müzesi (Kostaki Konağı) ve Atatürk Köşkü kapalı mekânlardır. Köşk'ün bahçesi yağmurda bile güzeldir.
- Ayasofya Camii: Freskleri görmek için iç mekânda zaman geçirebilirsiniz. Yalnızca vakit dışında gidin.
- Çal Mağarası: Düzköy'de, Trabzon merkezine 51 km uzaklıktaki bu mağara kapalı ve serin bir alternatiftir. Valilik envanteri girişten 150 m sonra sarkıt ve dikitlerin, içeride de dere ve şelalelerin görüldüğünü yazar. İl verisine göre 2025'te 178.500 kişi ziyaret etmiştir.
- Uzun bir kahvaltı ya da çay molası: Meydan çevresindeki fırınlar ve çay bahçeleri yağmuru beklemek için yapılmıştır.
- Spa: Yağmurlu bir öğleden sonra kapalı havuz, sauna ve hamam, günü değerlendirmenin en sakin yoludur. Sauna, buhar odası ve hamam arasındaki farkı sauna, buhar odası ve hamam karşılaştırmamızda bulabilirsiniz.
Yayla dönüşü bir mola: Trabzon'da hamam ve masaj
Trabzon'da hamam ya da spa arıyorsanız kısa cevap evet. Şehirde otel spaları ve hamamlar bulunur. Bizim şubemiz Boztepe'de, Radisson Blu Hotel Trabzon'un içindedir. Adresi Soğuksu, Boztepe Mah. Numan Gül Cad., Çamlık Cd. No:2, 61030 Ortahisar / Trabzon, telefonu ve WhatsApp hattı 0532 280 73 61'dir. Şubede şunlar bulunur:
- Mavi çinili Türk hamamı (kadınlar ve erkekler için ayrı)
- Çift masaj odası ve VİP oda
- Sauna, buhar odası, açık ve kapalı yüzme havuzu
- Fitness salonu (kardiyo, serbest ağırlık ve direnç makineleri; yoga, pilates, zumba ve aerobik grup dersleri)
- Cilt bakımı
Hamamda ne olur?
Türk hamamı ritüelimiz üç adımda ilerler. Önce göbek taşında ısınırsınız. Ardından natır kese ile ölü deriyi alır, köpükle yıkar. Son olarak peştemale sarınıp dinlenme odasında şerbet ya da bitki çayı içersiniz. Menüdeki ritüeller şunlardır:
| Ritüel | Süre | İçerik |
|---|---|---|
| Paşa Hamamı | 40 dk | Tüm vücut kese ya da yalnızca aromatik sabun köpüğü |
| Şehrazat Hamamı | 55 dk | Paşa ritüeline ek olarak baş, el ve ayaklara aromatik yağ masajı |
| Sultan Hamamı | 80 dk | Üzüm ya da kahve çekirdeği, esmer şeker veya bal kristalleriyle peeling; köpük, yağ masajı ve şerbet |
Bu ritüellerden hangilerinin Trabzon şubemizde sunulduğunu rezervasyon sırasında sorabilirsiniz.
Gün planına nasıl oturur?
- Sümela dönüşü: Vadiden öğleden sonra dönüyorsanız akşam erken saatte hamam, ardından yemek iyi bir sıradır.
- Boztepe gün batımından sonra: Tepedeyken şubeye yakınsınız. Gün batımından sonra hamam ya da masaj, şehre inmeden günü kapatır.
- Yağmurlu öğleden sonra: Havuz ve sauna, dışarısı açılana kadar sıcak bir sığınaktır.
Ne getirmeniz gerektiğini hamama giderken ne alınır rehberimizde listeledik. Kısaca: hamamdan sonra giymek için rahat bir kıyafet, yüzecekseniz mayo, bir de su.
Rezervasyon WhatsApp ya da telefonla yapılır. Yaz aylarında akşam saatleri hızla dolabilir, gündüzden yazmanızı öneririz. Şube her gün 09.00–22.00 arası açıktır. Otelde konaklamıyorsanız spayı kullanma koşullarını da aynı mesajda sorabilirsiniz.
Sağlık notu
Hamam, sauna ve buhar odası vücudu ısıtır. Araştırmalar düzenli saunayı bazı olumlu bulgularla ilişkilendirse de, aynı literatür kararsız göğüs ağrısı (unstable angina), yakın zamanda geçirilmiş kalp krizi ve ciddi aort darlığını sauna için sakınca olarak sayar (Laukkanen ve ark., 2018). Hamileyseniz, kalp ya da tansiyon rahatsızlığınız varsa ya da düzenli ilaç kullanıyorsanız gitmeden önce doktorunuza danışın. İngiltere'nin kamu sağlık sistemi NHS, gebelikte aşırı ısınma, sıvı kaybı ve bayılma riskleri nedeniyle sauna, buhar odası ve sıcak küvetten uzak durulmasının tercih edilebileceğini, özellikle ilk 12 haftada dikkat edilmesini belirtir. Yemekten hemen sonra ve alkol aldıysanız sıcak bölümlere girmeyin. Bol su için.
Karadeniz'deki diğer şubelerimizi, Uzungöl ve Ordu dahil, Karadeniz'deki şubelerimiz sayfasında bir arada görebilirsiniz.
Çocuklarla Trabzon
Trabzon aileyle gezilebilecek bir şehirdir. Rotayı çocukların temposuna göre kısaltmak yeterli olur.
- Boztepe: Geniş teraslar ve çay bahçeleri, çocukların koşabileceği açık alanlar sunar.
- Atatürk Köşkü: Bahçesi ve kısa bir müze gezisi, çocukların sıkılmadan görebileceği uzunluktadır.
- Sümela: Yürüyüş yolu eğimlidir. Küçük çocuklarla bebek arabası yerine kanguru taşıyıcı daha pratiktir. Korkuluklara yakın yürüyün.
- Uzungöl: Göl çevresindeki düz yürüyüş yolu ailelerin en rahat edeceği yerdir.
- Yaylalar: Açık alan boldur ama hava hızlı değişir. Çocuklar için yedek kıyafet alın.
Spa için not: Hamam, sauna ve havuzda çocuk ve yaş kuralları şubeden şubeye değişebilir. Rezervasyon sırasında sorun.
Trabzon'da akşam ne yapılır?
Trabzon'un akşamları sakindir. Boztepe'de gün batımı ve şehir ışıkları ilk adres olur. Ardından Meydan çevresinde yemek ve çay gelir. Gece hayatı arayan bir şehir değildir. Akşamları yürüyüş, yemek ve dinlenme üzerine kuruludur. Bu yüzden günün ritmine bir hamam ya da masaj seansı kolayca eklenir. Yorucu bir vadi gününün ardından sıcak mermerde geçen bir saat, ertesi sabahki yolculuktan önce sakin bir ara olur.
